Hamshiralik ishi yo’nalishi davlat attestatsiyasi kasbiy nazariy imtixon savollari Hamshiralik ishi asoslari
151. Xomiladorlik patologiyasi bo‘limi nima uchun kerak?
«Avesto» kitobining o‘rganilishi va uning tariximizda tutgan o‘rni.
«Avesto» kitobining o‘rganilishi va uning tariximizda tutgan o‘rni.
«Avesto» kitobining o‘rganilishi va uning tariximizda tutgan o‘rni. Zardushtiylik dunyodagi eng qadimgi dinlardan bir bo‘lib, insoniyat madaniyatiga katta ta’sir ko‘rsatgan. Bu din juda ko‘p Sharq mamlakatlarida, xususan O‘rta Osiyoda ham uzoq vaqt asosiy dinlardan bo‘lib keldi. Zardushtiylik dining muqaddas kitobi “Avesto” bundan XXX asr muqaddam ikki daryo oralig‘ida istiqomad qilgan ajdodlarimizning biz avlodlariga qoldirgan ma’naviy, tarixiy merosidir. «Avesto» ayni zamonda bu qadim o‘lkada buyuk davlat, buyuk ma’naviyat, buyuk madaniyat bo‘lganidan guvohlik beruvchi tarixiy hujjatdir. Unda markaziy Osiyo xalqlari bundan 3 ming yil oldingi davrlarda yoritib berilgan.
Evropada Zardushtiylik ta’limoti antik davr – qadimgi zamonlardayoq katta qiziqish uyg‘otgan, Zardo‘sht va uning ta’limoti haqida ko‘pchilik yunon va rimlik yozuvchilar, faylasuflar va tarixchilar ilmiy asarlar yozishgan. Sosoniylar sulolasi davrida, III-VII asrlarda zardo‘shtiylikning muqaddas kitobi – «Avesto» matnlari o‘rta forsiy tilga ko‘chirila boshlagan vaqtlardayoq mazkur din tarixshunosligi tug‘ila boshlagan edi.
Miloddan avvalgi V asr oxiri tarixshunoslarining yozishicha, Gerodotning zamondoshi lidiyalik Ksanor Zardo‘sht nomini tilga olgan. Keyingi tarixshunoslarning yozishicha, Ktesiy o‘z asarida Zardo‘shtning ossuriyaliklardan engilgan Baqtriya podshosi sifatida tilga oladi. Shuni ta’kidlash lozimki, Ktesiy asari ancha ilgari qayta ishlangan bo‘lib, keyinroq o‘tgan qadimiy olimlari ana shu qayta ishlangan nusxadan foydalanganlar. Ammo Ksenofontning «Kiropediya» va «Anabasis» asarlarida Zardo‘sht haqida ma’lumot uchramaydi.
Holbuki, Ksenofont Ahomoniylar davlatining ahvoli, xalq urf-odatlari va marosimlari bilan yaxshi tanish edi. Gerodot, Ktesiy va Ksenofont asarlarida keltirilgan ma’lumotlarni umumlashtirib aytish mumkinki, Ahomoniylar davri (mil av VI-V asrlar)da hali Zardo‘shtni hukmron din asoschisi deb hisoblashmagan. Zardo‘shtiylik dini tadqiqotchilari E. Benvenist, A.K.Kristensen, X.Nyuberg, V.Struve va boshqalar ham shu fikrdalar. Zardo‘shtiylik dini tarixiga oid ko‘plab maqolalar va asarlar yaratilgan bo‘lsa-da, ammo mamlakatimiz xalqlari tarixida zardo‘shtiylikning o‘rni va ahamiyati haqida jiddiy, umumlashma asarlar yaratilmagan.
Ilk o‘rta asrlarda mazkur din o‘rnini asosan islom dini egallagan. Natijada bundan avvalgi davrlarda mavjud bo‘lgan zardushtiylik diniga oid adabiyotlarning juda ko‘p qismi, sosoniylar davrida amalda bo‘lgan «Avesto» to‘plamining taxminan to‘rtdan uch qismi yo‘qolib ketgan.
«Avesto» kitobining o‘rganilishi va uning tariximizda tutgan o‘rni. Tarixdan ma’lumki, Aleksandr Makedonskiy O‘rta Osiyoga yurish qilgan davrda bu erda yuksak sivilizatsiya mavjud edi. Haqiqatda esa, «Avesto»ga qarshi hujum Aleksandr Makedonskiy davridayoq boshlangan edi. Abu Rayhon Beruniy yozadi: «Podshoh Doro ibn Doro xazinasida Abisto(Avesto)ning o‘n ikki ming qoramol terisiga tillo bilan bitilgan bir nusxasi bor edi. Aleksandr otashxonalarni vayron qilib, ularda xizmat etuvchilarni o‘ldirgan vaqtda uni kuydirib yubordi.
Shuning uchun o‘sha vaqtdan beri Abistonning beshdan uchi yo‘qolib ketdi. Abisto o‘ttiz «nask» edi, majusiylar qo‘lida o‘n ikki nask chamasi qoldi. Biz Qur’oni Karim bo‘laklarini xaftiyak deganimizdek, nask Abisto bo‘laklaridan har bitta bo‘lakning nomidir».
Eramizning VII-VIII asrlarida ro‘y bergan arablar bosqini O‘rta Osiyo xalqlari boshiga misli ko‘rilmagan talofatlar olib kelgani ham ma’lum. Abu Rayhon Beruniy yozadi: «Qutayba Xorazm xatini yaxshi biladigan, ularning xabar va rivoyatlarini o‘rgangan va bilimini boshqalarga o‘rgatadigan kishilarni halok etib, butkul yo‘q qilib yuborgan edi. Shuning uchun u (xabar va rivoyatlar ) islom davridan keyin, haqiqatni bilib bo‘lmaydigan darajada yashirin qoldi. Keyin
Qutayba ibn Muslim al-Bohiliy xorazmliklarning kitoblarini halok etib, bilimdonlarini o‘ldirib, kitob va daftarlarini kuydirgani sababli ular savodsiz qolib, o‘z ehtiyojlarida yodlash quvvatiga suyanadigan bo‘ldilar. Uzoq zamon shunday bo‘lgach, ular ixtilofli narsalarini unutib kelishib qolganlarini yodda saqlab qoldilar».
Qadimgi Xorazm tarixining chuqur bilimdoni S.P.Tolstovning arxeologik dalillar asosida isbot etishicha, islomgacha bo‘lgan sivilizatsiyaning nodir yodgorliklari, tarixiy adabiyot, ma’naviyat durdonalari yonib kulga aylantirilgan. Binobarin zardushtiylik ta’limoti va uning muqaddas «Avesto» kitobi ham yondirilib, yo‘q qilib yuborilgan. Uzoq tariximiz va ma’naviy merosimizning bu noyob yodgorligi keyingi asrlardagi pahlaviy, fors tillaridagi talqini asosidagina bizgacha etib kelgan. Mana shu hol zardushtiylik ta’limoti tarixi va tarixshunosligini o‘rganish uchun katta qiyinchiliklar tug‘diradi.
Eron, Afg‘oniston va O‘rta Osiyo xalqlari tarixini o‘rganishda «Avesto» muhim manbadir. Chunki «Avesto» faqat zardushtiylik dinining urf-odatlari, e’tiqodi jamlangan muqaddas kitob bo‘libgina qolmay, unda O‘rta Osiyo va Eronning qadimgi tarixi, madaniyati va siyosiy tuzumi ham aks ettirilgan.
Er yuzidagi eng qadimgi dinlar, jumladan, zardushtiylik haqida ilmiy-tadqiqotlar vujudga kelgan. Amerikalik olim R.Fray, fransuz olimi E.Benvenist, belgiyalik olim J.Dyushen – Gyuyimen, shved olimlari X.Yu.Nyuberg, G.Videngran, daniyalik K.Barr, nemis olimi B.Xins boshqalarning asarlarini ko‘rsatish mumkin.
Zardushtiylik tarixini o‘rganish bir qator muammolarni o‘z ichiga oladi.
Zardushtiylikning muqaddas kitobi “Avesto”ni o‘rganish muammolari quyidagilar:
- Zardo‘shtning vatani qaer ekanligi.
- Avestoning o‘rganish masalalari.
- Zardushtiylik dinining tarqalish bosqichlarini o‘rganish.
«Avesto»ni tadqiq qilish va uni o‘rganishni o‘rta asrlarda yashab, ijod qilgan alloma Abu Rayhon Beruniy boshlab bergan bo‘lsa (alloma o‘zining «Osor ulboqiya» («Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar») asarida zardushtiylik dini haqida ancha mufassal fikr yuritgan), Evropada 1723 yil Jorj Bouje va ayniqsa fransuz olimi Anketil Dyuperronning xizmati katta bo‘ldi.
«Avesto» kitobining o‘rganilishi va uning tariximizda tutgan o‘rni. London universiteti professori Meri Boys Eron tarixi va madaniyatiga oid asarlar bilan zardushtiylikning o‘rta asrlardagi va yangi zamonlardagi tarixini o‘rganishga katta hissa qo‘shdi. Meri Boys 1963-1964 yillarda Yazd vodiysi shimolidagi olib borgan dala-qazilma ishlari vaqtida zardushtiylarning e’tiqodlari va rasmrusumlarini o‘rgandi. Yuqoridagi ishlari natijasida Meri Boys 4 jilddan iborat «Zardushtiylik tarixi» nomli yirik ilmiy asarini tayyorladi va qisman nashr etdi. Shuningdek, Meri Boys zardushtiylikning qachon vujudga kelganligi haqida fikrlari munozaralidir.
Zardushtiylik dini paydo bo‘lgan zamin haqidagi bahs uzoq asrlardan buyon davom etib kelmoqda. G‘arb olimlaridan A.Meye va P.Tedeskolar zardushtiylikning vatani Parfiya (hozirgi Turkmaniston) degan farazni bildiradilar; Daristetir, Jeksonlar zardushtiylik Antropatenda, Xarsfel’d esa Midiyada paydo bo‘lgan deydilar; I.Markvart, B.A.To‘raev, X.Nyuberg, E.Benvenist, E.E. Bertels, Gayger, Bartol’d, Shpigellar fikriga qaraganda, zardushtiylik Baqtriyada paydo bo‘lgan; E. Gersvel’d o‘zining dastlabki arxeologik qazilmalariga binoan hamda
V.V.Struve, K.V.Trever, Yu.A.Rapoport, S.F.Oldenburg, V.M.Lukonin, B.I.Avdiev singari olimlarning fikricha, zardushtiylik Turonzamin (Xorazm, Baqtriya, So‘g‘d, Farg‘ona)da paydo bo‘lib, so‘ngra Eron va boshqa mamlakatlarga tarqalgan.
Zardushtiylik dini haqida fundamental tadqiqotlar muallifi Meri Boys uning bundan uch ming besh yuz yillar ilgari paydo bo‘lgani va boshqa dinlarning shaklllanishi va rivojlanishiga ko‘rsatgan ta’siridan tashqari, oliyjanob din ekanligini, asrlar mobaynida quvg‘inlikka uchrasa-da, unga e’tiqod qo‘yganlar sa’y-harakati tufayli bizgacha etib kelganligini ta’kidlaydi. Meri Boys ham otashparaslar dinining muqaddas kitobi «Avesto» qadimgi Xorazm vohasida paydo bo‘lganini qayd etadi.
Zardushtiylik ta’limoti va «Avesto» ning Xorazmda paydo bo‘lganligi haqidagi faraz B. G‘ofurov, N.Mallaev, X.Homidov, A.Qayumov, Y.Jumaboev, M.Ishoqov, M.Rahmonov, F.Sulaymonova, I.Jabborov, G.Dresvyanskaya, Y.Xo‘jamurodov, A.Irisov, M.Qodirov, S.Hasanovlarning maqola va tadqiqotlarida ham o‘z aksini topgan.
Zardo‘shtiylik dinining nainki qaerda paydo bo‘lganligi, balki qachon paydo bo‘lganligi xususida ham arxeologik qazishmalar davomida ajoyib natijalarga erishgan S. P. Tolstovning fikriga qaraganda, bu dalillar zardushtiylik dini va uning payg‘ambari Zaratushturaning Xorazmda tug‘ilganligini isbot qiladi. Avesto ham boshqa ko‘plab muqaddas kitoblar singari murakkab va ko‘p qatlamlidir – deb yozadi S. P. Tolstov, – biroq unda, shubhasiz,
O‘rta Osiyo tarixining arxaik davriga borib taqaluvchi ma’lumotlar ustunlik qiladi, hozir bizning qo‘limizda bor materiallarga asoslanib, bu davrni yangi eradan avvalgi 1 ming yillikning birinchi yarmiga mansub deb hisoblash mumkin.
Zardushtiylik bilan bog‘liq etnografik va lingivistik tadqiqotlar ham juda ko‘p narsalarni oydinlashtirishi mumkin. Masalan B. I. Avdievning zardushtiylikning Xorazm bilan bog‘liqligini quyidagicha izohlaydi: zardushtiylikning birinchi muqaddas olovi Xorazmda yoqilgan. «Avesto»da tasvirlangan «Aryonam Vayjo» degan mamlakat Xorazm bo‘lishi extimol. «Avesto»ning hozirgi bizga ma’lum bo‘lgan eng qadimgi 1324 yili ko‘chirilgan nusxasi Kopengagen shahrida saqlanadi. 1771 yilda «Avesto»ni tarjima qilgan A.Dyupperon 1288 yilda ko‘chirilgan qo‘lyozma nusxasidan foydalangan. Tadqiqotchilar fikriga ko‘ra, sosoniylar davridan «Avesto»ning 21 kitobi (nask) saqlanib qolgan.
«Avesto» kitobining o‘rganilishi va uning tariximizda tutgan o‘rni.
Hamshiralik ishi yo’nalishi davlat attestatsiyasi kasbiy nazariy imtixon savollari Hamshiralik ishi asoslari
1.Quyidagi hujjatlardan qaysi biri hamshiraning tibbiy hujjatlariga kirmaydi?
2.Xalqaro hamshiralar kuni qachon nishonlanadi?
3.V. Henderson modeli nechta tarkibiy qismdan iborat?
4.Bo`limga bemorni transportirovka qilishni kim hal qiladi?
5.Yotoq yara asosiy hosil bo`lish sohalarini aniqlang.
6.Yotoq yaralarning I-bosqichida qanday parvarish amalga oshiriladi?
7. Diyetoterapiya termini nimani anglatadi?
8. Sun’iy ovqatlantirishga qaysi javob kirmaydi?
9.Tana haroratini o`lchashdan oldin nima uchun qo`ltiq sohasi quruq qilib artiladi?
10.Tana harorati kritik tushganda bemorni parvarish qilish uchun qanday muolajalar o`tkaziladi?
11.Tana harorati qaysi asbob yordamida o`lchanadi?
12.Yotoq yara hosil bo`lishi qaysi shkala bo`yicha aniqlanadi?
13. Puls normada1 daqiqada necha marta uradi?
14.Pulsning tezligi nimalarga bog`liq emas?
15.Puls ritmining buzilishi qanday ataladi?
16. Minimal arterial qon bosimi qanday ataladi?
17.Harorat tushushining qanday turlarini bilasiz?
18.Muloqatning verbal turiga qaysilar kiradi?
20.Yotoq yara hosil bo`lishining tashqi sabablariga kiradi?
21.Bemorni yarim o`tirgan va yarim yotgan vaziyati qanday ataladi?
22.Bemorni yarim qorin va yarim yonboshlash vaziyati qanday ataladi?
23.“Teri orasi “ in’yeksiyasi qaysi sohaga qilinadi?
24.“Mushak orasi “ va “teri osti” in’yeksiyasini bajarganda qanday asoratlar paydo bo`lishi mumkin?
25.Antibiotiklar qaysi eritmada suyultiriladi?
26.Gaz chiqaruvchi naycha va huqna uchun uchlik qanday zararsizlantiriladi?
27.Oziqli huqnani qilish uchun qanday eritmalar ishlatiladi?
28.Qusuq massasini nafas yo`llariga tiqilishi qanday ataladi?
29.Pulsning tezlahuvi qanday ataladi?
30.Nafas olishning tezlashishi qanday ataladi?
31.Arterial qon bosimi qaysi asbobda o`lchanadi?
32.Dezinfeksiya turlariga qaysilar kiradi?
33.Gaz chiqaruvchi naycha to`g`ri ichakka qancha kiritiladi?
35.Sun’iy ovqatlanish necha turga bo`linadi?
36.Hamshiralik jarayoni necha bosqichdan iborat?
37.Hamshira tashxisi qaysi bosqichda qo`yiladi?
38.Parvarish rejasi qaysi bosqichda tuziladi?
39.Insonning 14 ta asosiy extiyojlari muallifi kim?
40.Limfa tugunlari qaysi tekshirish orqali aniqlanadi?
41.Arterial qon bosimini oshishi qanday ataladi?
42.O`pka auskultatsiyasida normada qanday nafas eshitilmaydi?
43.Qorin soxasini tekshirishda birinchi bo`lib qaysi usul qo`llanadi?
44.Qusish necha turga bo`linadi?
45.Normada jigarning vertikal razmeri nechaga teng?
46.“Ilmoq” usulida qaysi a’zo tekshiriladi?
47.Es- hush darajasi qaysi shkala bo`yicha aniqlanadi?
48.Me’dani yuvishda qanday zond ishlatiladi?
49.Steril qo`lqop kiyish zarur bo`lgan vaziyatni toping?
50.Patologik nafas turiga qaysilar kiradi?
51.S.S.Vning 600-sonli buyrug`i qachon qabul qilingan?
52.Qaysi holatlarda gastrostoma orqali ovqatlantiriladi?
53.Ichaklarning peristaltik tovushi normada qancha?
54.O`pka old tomondan nechanchi qovurg`alar orasida joylashgan?
56.Kasalxonada san-epid. tartibi bo`yicha chora – tadbirlar S.S.V ning nechanchi buyrug`i asosida amalga oshiriladi?
58.Dori moddalarini enteral yo`l bilan yuborishga qaysilar kiradi?
59.0,5 gr.li antibiotikni eritish uchun qancha erituvchi olinadi?
60.“Teri osti “in`yeksiyasining anotomik sohasini aniqlang?
61.“Mushak orasi” in`yeksiyasining anotamik sohasiga kirmaydi.
62.Huqna qilish uchun moneliklarga qaysilar kiradi?
63.Bemorda pedikulyoz aniqlanganda hamshira qanday chora o`tkaziladi?
64. Insulinni qaysi sohaga yuborish mumkin emas?
65. “Teri osti” in`yeksiyasida igna qanday kiritiladi?
66.Sterillik sifatini nazorat qilishning samarali vositasiga qaysi biri kiradi?
67. Irradiatsiya –nima?
69.“Melena” so`zining ma’nosini aniqlang?
70.Siydik miqdorining kamayishi nima deyiladi?
71.Zamonaviy dez.vositalarga qaysilar kiradi?
72.Kontaminirlangan chiqindilar nima?
73.Dekontaminirlangan chiqindilar nima?
74.Me’dani yuvishda qaysi jihoz ishlatilmaydi?
75.Kislorod naychasi Bobrov apparatining qaysi naychasiga ulanadi?
76.Najasni gijja tuxumlariga qanday yig’iladi?
77.Nechiporenko sinamasiga siydik qanday yig’iladi?
78. Balg’amni atipik hujayralarga qanday yig’iladi?
79.Najasni yashirin qon tahliliga tekshirish uchun ovqat rasionidan nimalar olib tashlanadi?
80. Duodenal zondlashda qaysi a’zo suyuqligini yig’ish uchun magniy sul’fat eritmasi kiritiladi?
81. Xantal qo’yishga ko’rsatmalar berilgan to’g’ri javobni toping?
82.Muz xalatachani qo’yishga ko’rsatmalar berilgan to’g’ri javobni tanlang?
83.Kislorodni namlashda qaysi apparatdan foydalaniladi?
84.Sovuq kompress qancha vaqtga qo’yiladi?
85. Zimnitskiy sinamasi uchun siydik qanday yig’iladi?
86.Duodenal zondlashda “C” porsiya qaysi a’zo suyuqligi hisoblanadi?
87.Isitgichni qo’yishda necha gradusli suv qo’llaniladi?
88.Duodenal zondlashni o’tkazishda qanday zond ishlatiladi?
89.Isituvchi kompressni qo’yishda ketma-ketlik to’g’ri berilgan javobni toping?
90. Muz xaltacha va isitgichni qanday dezinfeksiya qilinadi?
91. Najasni yashirin qonga qachon yig’iladi?
92. Umumiy tahlil uchun najas qanday idishga yig’iladi?
93.Sil tayoqchasi tekshiruvi uchun balg’am qanday idishga yig’iladi?
94.Kislorod yostiqchasidan kislorod berilganda, qanday namlanadi?
95.Duodenal zondlash qaysi kasalliklarda o’tkaziladi?
96.Xantalga qarshi ko’rsatmalarga qaysilar kiradi?
97.Isituvchi kompress necha qavatdan iborat?
98.Isituvchi kompress qancha vaqtga qo’yiladi?
99.Me’dani yuvishga qarshi ko’rsatmalarga qaysilar kiradi?
100. Ambyurje sinamasi uchun siydik qanday yig’iladi?
101.Najasni yashirin qonga yig’ishda qaysi preparat taqiqlanadi?
102.Duodenal zondlashda “A” porsiya qaysi a’zo suyuqligi hisoblanadi?
103.Duodenal zondlashda “B” porsiya qaysi a’zo suyuqligi hisoblanadi?
104.Siydikni qand miqdoriga tekshirish uchun qanday yig’iladi?
105.Kislorod bilan davolash nima deb ataladi?
106.Tibbiyot hamshirasining javobgarlik turlari?
107.Bemorlarni o’z – o’ziga ta’siri?
108.Taomnomada nimalar yoziladi?
109.Tibbiyot xodimlarining qasamyodida kimning ahloqiy nasixatlari asos qilib olingan?
110.Xalqaro hamshiralar kengashi qachon tashkil topgan ?
111.“So’zsiz” yatrogeniya – bu.
112.F.Naytingeyl nomini abadiylashtirish uchun qanday tadbirlar qoýilgan? Noto’g’ri javobni ko’rsating.
113.O’zbekistonda sog’liqni saqlash tizimini isloh qilish davlat dasturi qachon qabul qilindi?
114.Maslou nazariyasida inson ehtiyojlari nechta pog’onadan iborat?
115.Insonning asosiy fiziologik ehtiyojlari – bular.
116.Yotoq yaralari paydo bo’lishi havfini aniqlovchi shkalaga kirmaydi.
118.Palliativ davolashga kirmaydi.
119.Patsientning ijtimoiy ehtiyojiga kiradi.
120.Bemor tagini yuvishda ishlatiladigan jihozlar:
121.Uzoq yotgan bemorlarda yotoq yaralarning oldini olish uchun qo’llaniladi.
122.Yotoq yaralarning paydo bo’lish sabablari?
123.Yotoq yaralar tananing qaysi qishmida eng ko’p paydo bo’ladi?
124.Bichilishda terida bo’ladigan o’zgarishlar.
125.Bemorning qo’li shikastlangan bo’lsa ichki kiyim kiygazish qoidasi.
126.Funksional krovat nima maqsadda qo’llaniladi?
127.Ogíz bo’shligíni parvarish qilish uchun Na gidrokarbonatning necha foizli eritmasi qo’llaniladi?
128.Faollik tartibi – bu.
129.Atropometriya tekshiruviga kiradi.
130.Gigienik vanna qabul qilishga monelik qiladigan holatlar.
131.Gigienik vanna qabul qilishda xonaning harorati ?
132.Bemorning tana ogírligi o’lchaniladi?
133.Noverbal muloqat turlari. Noto’g’ri javobni ko’rsating.
136.Gipertermiyada bemor parvarishida qaysilar kirmaydi?
137.Isitmaning kritik pasayishida bemorni parvarishlashga qaysilar kirmaydi?
138.Bemor es –hush darajasi o’zida bo’lsa Glazko shkalasi bo’yicha necha ballni tashkil qiladi?
139.Teri holatini baholashga qaysilar kirmaydi?
140.Limfa tugunlarini palpatsiya qilib baholashga qaysilar kirmaydi?
141.Nafas olishning tezlashishi qanday ataladi?
143.Nafas olish a’zolari kasalliklarida bemor va oila a’zolarini hamshiralik ishiga o’qitishga qaysilar kirmaydi?
144.Qorinni palpatsiya qilish turlari.
146.Qusuq massasi nafas yo’llariga o’tib ketganda yordam ko’rsatish.
147.“Kofe quyqasi” rangida qusishda bemorga shoshilinch yordam berish.
148.Ichakning giperaktiv peristaltika shovqini qancha?
149.Perkussiya usuli kim tomondan kiritilgan?
150.Zamonaviy antipedikulyoz vositalarga qaysilar kiradi ?
151.SSVning 600 – sonli buyrug’i qachon qabul qilingan?
152.Glazgo shkalasi bo’yicha 3 ball baholash bemorga qaysi holatda beriladi?
153.Gavda tuzilishining tuzilishining konstitutsional tuplariga kirmaydi.
154.Yurakning chegarasi qanday aniqlanadi?
155.Auskultatsiya aorta klaponi toni qaysi sohada eshitiladi?
156.Qorindagi og’riq turlariga kirmaydi?
158.Dorini nafas yo’liga yuborish uchun nimadan foydalaniladi?
159.Dorilarni parenteral usuli bilan yuborish.
160.Insulinni inéksiya qilish uchun qaysi shpritslardan foydalaniladi?
162.Bemorga dori to’grisida ma’lumot berishda noto’g’ri javobni ko’rsating.
163.Dorilarni enteral usuli bilan organizmga yuborish – bu:
164.Qaysi holatlarda sovuq kompress qo’llaniladi?
165.Farksion usulda me’da shirasini yig’ishda qaysi sinama nonushta qo’llaniladi?
166.Necha gradus burchak ostida mushak orasiga in’ektsiya qilinadi?
169.Qattiq dori qabul qilishda necha ml suyuqlik ichish lozim?
170.Venapunktsiya va venaga dori yuborish uchun qo’llaniladi?
171.Dori moddalarini bemorlarga kim tarqatadi?
172.Xantalli qog’ozni saqlash muddati:
173. kislorod nima maqsadda namlabberiladi?
174.Lat eganda, qon oqishda qo’llaniladi:
175.Qaysi hollarda muzli xaltacha qo’llaniladi?
176.Biologik o’lim belgilarga kirmaydi:
177. Bemorga vaziyat yaratish uchun qulay krovat qanday nomlanadi ?
178.Davo vannalarini qabul qilish muddati?
179.Isituvchi kompress qavatlari qaysi tartibda qo’yiladi?
180.Me’dadan qon ketganda qo’llaniladi:
181.Bronxlarni kontrast modda yuborib tekshirish usuli qanday ataladi?
183.Markaziy qusish qachon yuzaga keladi?
184.Nechiporenko usulida nima tekshiriladi?
185.Sovuq kompress, muzli xaltacha ta’sirida organizmda bo’ladigan o’zgarishlar
186.Har 3 soatda 8 ta portsiya yig`iladigan siydik usulini toping.
187.Xantal qo`yishda necha darajali suv ishlatiladi?
188.Muzli xaltachaga necha gradusli suv solinadi?
189.Isitgichga necha darajali suv solinadi?
190. Xantal sifatini aniqlashning to`g`ri javobiga kirmaydi.
191.Qorinnig dam bo`lishi qanday ataladi?
192.Gastrostoma orqali ovqatlantirilganda ovqat bo`lagi og`izga chaynashga berilmasa qanday asorat kelib chiqishi mumkin?
193.Sifonli huqna uchun qancha suyuqlik ishlatiladi?
194.Dorili huqnada suyuqlikning harorati qancha bo`lishi kerak?
195.Dorili huqnadan avval qanday huqna qilinadi?
196.Yo`g`on ichakka sun’iy teshik ochib qo`yilgan moslama qanday ataladi?
197.Huqna qilish uchun mo’neliklarga qaysilar kiradi?
198.Atipik hujayralarga balg`am qanday yig`iladi
199.Zuluk tez tishlashi uchun qanday eritma qo`llaniladi?
200.Isitgich qo`yishga mo’neliklarga kiradi?
201.Zuluklar tishlagan jojidan tushib ketmasa qanday chora ko`riladi?
202.Xantal teriga qanday ta’sir ko`rsatadi?
203.Ichni qotib qolishi qanday ataladi?
204. Siydik tarkibida qon paydo bo`lishi qanday ataladi?
205. Siydik qopini kateterlashda qanday asoratlar kelib chiqishi mumkin emas?
206.Hamshira qanday kateter turidan foydalanishi mumkin?
207.P arenteral ovqatlantirish usulida qanday qanday eritmalar kiritiladi?
208.Bemorlarni maxsus parxez ovqatlar bilan davolash qanday ataladi?
209.Rektal ovqatlantirishda suyuqlikning harorati qancha bo`lishi kerak?
210.Tozalovchi huqna uchun qancha suyuqlik ishlstilsdi?
211.Suydik qopiga sun`iy teshik ochib qo`yilgan moslama nomini toping.
212. Me`daga sun`iy teshik ochib qo`yilgan moslama nomini toping.
213.Traxeaga sun`iy teshik ochib qo`yilgan moslama nomini toping.
214. 0,5 gr antibiotikni eritish uchun qancha miqdorda erituvchi olinadi?
215.Zamonaviy test indikatorlarga qaysilar kiradi?
216. Ich ketishi qanday ataladi?
217.Axlatni “qoramoy” rangida kelishi qanday ataladi?
218.Siydikning o`tkir tutilishi qanday ataladi?
219.Steril qo`lqop kiyish zarur bo`lgan javobni toping.
220. Siydik ajralishining ko`payishi qanday ataladi?
221. Kattalarda huqna qilish uchun qaysi jihoz ishlatiladi?
222.Huqnada uchlik qanday harakat bilan kiritiladi ?
223.Sun`iy ovqatlantirish usuliga qaysilar kirmaydi?
224.Gastrostoma orqali ovqatlantirishga ko`rsatmalarga kiradi?
225.3 soat ichida 1ta porsiyaga yig`iladigan siydik yig`ish usuli qanday nomlanadi?
226.Qanday siydik 10 soat ichida 1litrlik konservantlik idishga yig`iladi?
227. Siydikni qand miqdorini aniqlashga qanday yig`iladi?
228. Nechiporenko usulida siydik qanday yig`iladi?
229.Tomoqdan surtma qanday olinadi?
Tomoqdan surtma olishda nima ishlatilmaydi?
230.Muzli xaltacha qancha muddatga qo`yiladi?
231.Kislorod manbai Bobrov apparatining qaysi naychasiga ulanadi?
232.O`pka auskul`tatsiyasida normada qanday shovqin eshitiladi?
233.Ko`zni yuvishda qaysi antiseptic eritma ishlatiladi?
234.Quloqni parvarishlashda nimadan foydalanamiz?
235.Yotoq yara qorinda yotganda qayerda hosil bo`ladi?
236.Yotoq yara yonboshda yotganda qayerda hosil bo`ladi?
237.Yotoq yara necha darajada bo`ladi?
238.Oqliklarni almashtirish necha usulda amalga oshiriladi?
239. O`pkaning tiriklik sig`imi qanday asbobda aniqlanadi?
240.Mushaklar kuchi qanday asbobda o`lchanadi?
241.Kiyim almashtirishda qo`l shikastlangan bo`lsa qanday kiydiriladi?
242.Tana harorati kritik tushganda bemorni parvarish qilish uchun qanday muolajalar o`tkaziladi?
243.Ko`zni parvarishlash- artish qayerdan boshlanadi?
244.Burun bo`shlig`ini parvarishlashda nimadan foydalanamiz?
245.Og`iz boshlig`ini parvarishlashda qanday eritma ishlatilmaydi?
246.Quloqni yuvishda Jane shprisi necha gradusli burchak ostida qo`yiladi?
247.Oqliklar almashtirilgach nimaga solinadi?
248.Kiyim oqligini almashtirishda qo`l shikastlangan bo`lsa qanday yechiladi?
249.Isitgichni qo’llashga ko’rsatmalar berilgan to’g’ri javobni toping?
250.Zuluklarni qo’llashga mon’elik qiluvchi holatlarga qaysi javoblar kiradi?
251.Zuluklar bilan davolash nima deb ataladi?
252.Me’da sekresiyasini enteral qo’zg’atuvchilarga nimalar kiradi?
253.Kislorodni namlashda qaysi apparatdan foydalaniladi?
254.Yotoq yaralar qaysi shkala bo`yicha baholanmaydi ?
255. Funksional krovat nima maqsadda qo’llaniladi?
Jamoada hamshiralik ishi
1. Zararli odatlar deganda nimani tushunasiz?
2. Patronaj maqsadi-bu.
3. Uylarda sanitariya targ’ibot ishlari kim tomonidan olib boriladi?
4. Sanitariya-oqartuv ishlari deganda nimani tushunasiz?
5. Patronaj vaqtida tibbiyot hamshirasi nechta punktlarga etiborini qaratishi lozim?
6 Sog’lom turmush tarsi bu-
7. Noto’g’ri ovqatlanish natijasida qanday kasalliklar kelib chiqadi?
8. Asosiy oziq-ovqat moddalarining tarkibiga nimalar kiradi?
9. Hamshira vazifasiga nima kirmaydi?
10. Sog’lom turmush tarziga nima kirmaydi?
11. Oilaning rivojlanish teoriyasi bu-.
12. Modaldagi (oila) asosiy rivojlanish mehanizmi punktlari nechta?
13. Oilaviy xayot siklini kimlar etaplarga bo’lgan?
14. Oilaviy hayot sikli necha etapga bo’linadi?
15. Oila parvarishida hamshiralik jarayoni necha bosqichdan iborat?
16. Oilaviy hayot siklining 1-etapi.
17 Oilaviy hayot siklining 4-bosqichi.
18. Oilaviy hayot siklining 7-bosqichi.
19. Oilaviy tizim teoriyasi ?
20. Oilaviy tizim teoriyasining 2- punkti?
21. Oila tizim teoriyasining 3-punkti?
22. Oilaviy stress teoriyasi.
23. Oilaviy stress gipotezalarining 1-bosqichi?
24. Oila stress gipotezalarining 2-bosqichi ?
26. Nuklear oila bu… ?
28.Qonuniy nikohdan o’tganlar, birgalikda ro’zg’or yuritadigan oila nima deb ataladi?
29.Oila strukturasi deganda nimani tushunasiz?
30. “Bu – muammolarni yechish uchun oila foydalanishi mumkun bo’lgan resurslarni aniqlash kerak” deb oila strukturasiga kim tomonidan ta’rif berilgan ?
31. Friman b-ga oila strukturasining 3 qismi nima deb ataladi ?
32. Friman b-ga oila strukturasining 1-qismi nima deb ataladi ?
33. Yaponiya eksperti Suzuki Kazuko bo’yicha oila strukturasining 2-qismi nima deb nomlanadi ?
34. Suzuki Kazuko bo’yicha 8 qismi nima deb nomlanadi ?
35. Oila strukturasini tartibi nechchiga bo’linadi ?
36. Hamshiralik tashxisida hamshira qaysi oila modelini qo’llaydi ?
37. Quyidagi Kolgari oila modeli asosida oiladagi o’zgarishlar yo’nalishlarini ko’rsating.
38.O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Ona va bola skriningni” yanada rivojlantirsh bo’yicha chora tadbirlar haqidagi qarori qachon qabul qilingan
39. O’zbekiston Respublikasi Vazrlar Mahkamasining 365-sonli qarori nima haqida?
40. Nima uchun homlador ayollarni skrining tekshirvdan o’tkazladi?
41.Yangi tug’ilgan chaqaloqni patronaj qilishdan maqsad?
42. Tug’ilgan chaqaloqqa birinchi parvarish qachon amalga oshiriladi?
43. Yangi tug’ilgan chaqaloqqa patronaj qilish qachon amalga oshiriladi?
44. Yangi tug’ilgan chaqaloqni poliklinika va QVP ga tekshirish uchun qachon chaqiriladi?
45.Yangi tug’ilgan chaqaloqda kasallik aniqlansa hamshira patronajga necha marta boradi?
46.Qizlarda 10-15 yoshlarida pubertad davrini 1-fazasida nimalar kuzatiladi?
47.Xayz sikli qizlarda tahminan necha yoshlarda boshlanadi?
48.Jinsiy yetilish davri tahminan necha yilni o’z ichiga oladi?
49. Reproduktiv davr necha yil?
50.Klimaktrik davr necha yoshlarda kuzatiladi?
51.Necha kungacha chaqaloqlik davri hisoblanadi?
52.Bola tug’ilgandan boshlab to 1 yoshgacha bo’lgan davr nima deb nomlanadi?
53. Qonda eritrositlar soni va gemoglabin ko’rsatkichi pasayib ketishi qanday holat?
54. Postgemmoragik anemiya bu…
55. Quyidagi omillardan qaysi biri tug’ma patologiyalarni keltirib chiqaradi ?
56.Tug’ma patalogiyalarni rivojlanishiga sabab bo’luvchi omillarni ayting.
57.Qizilcha virusi onadan homilaga qanday o’tadi?
58. Xom go’sht va hayvonlardan qanday infeksiya yuqadi?
59. TORCH infeksiyaning “C” ni infeksiyasiga ta’rif bering.
60.Homlador ayollarni tekshiruvini birinchi darajasi qanday usul?
61. Homlador ayollarni tekshiruvini ikkinchi darajasi qanday usul?
62. Favqulotda vaziyat nima?
63. Favqulotda vaziyatlar bosqichlari necha xil?
64. Favqulotda vaziyatlarda jabrlanganlarni saralash necha turga bo`linadi?
65. Tabiiy tusdagi vaziyatlar deganda nima tushuniladi?
66. Tabiiy tusdagi favqulotda vaziyatlar necha turga bo`linadi?
67. Texnogen tusdagi favqulotda vaziyatlar deb nimaga aytiladi?
68. Texnogen tusdagi favqulotda vaziyatlar turlarini aniqlang.
69. Favqulotda vaziyatlarda jabrlanganlarni saralanganda aniqlov belgilaridan qizil rangli belgi nimani anglatadi?
70. Radiasion tusdagi favqulotda vaziyatlar deb nimaga aytiladi?
71. Radiasiya nuri tarqalishining nechta darajasi farqlanadi?
72. Radiaktiv nurlarni qanday nurlar tashkil qiladi?
73. Radiaktiv nurlarini taratuvchi moddalarga nima deb ataladi?
74. Qabul qilingan radiaktiv nurlarni o`lchash birligi tog`ri ko`rsatilgan qatorni toping.
75. O`ta xavfli infeksiyalar deb nimaga aytiladi?
76. “Epidemiya” so`zining ta`rifi qaysi qatorda ko`rsatilgan?
77. O`ta xavfli infeksiyalar turi ko`rsatilgan qatorni toping?
78. “Utiliziasiya” so`zining ma`nosi nima?
79. Zaharlanish deb nimaga aytiladi?
80. Zaharlanish necha turga bo`linadi?
81. Zaharlanish turlarining nomi to`g`ri ko`rsatilgan qatorni aniqlang.
82. “Terrorizm so`zining ma`nosini toping”.
83. Hozirgi paytda dunyo bo`yicha nechtadan ortiq terroristic tashkilotlar mavjud?
84. Terrorizmning nechta turi mavjud?
85. “KBRYA” terrorizmning qanday turi hisoblanadi?
86. O`zbekiston Respublikasi Favqulotda vaziyatlar harakati va davlat tizimini ogohlantirish haqida O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining nechanchi sonli buyrug`i hisoblanadi?
87. O`tkir zaharlanishlarning umumiy klinik belgilariga qaysi belgilar kiradi?
88. “Detoksikasiya” so`zining ma`nosi nima?
89. “Antidot” so`zining ma`nosi. . . . . . . . . . . .
90. Zaharlanishda evakuasiya qanday ketma-ketlikda bajariladi?
91. Organizmning to`liq nurlanishida qondagi qaysi shaklli elementlarning miqdori kamayadi?
92. “Infeksiya” so`zining ma`nosi. . . . . . . . . . .
93. Infeksiya organizmda rivojlanishi uchun 3 ta sharoit mavjud bo`lishi kerak:
94. Qo`zg`atuvchining oziq-ovqat va suv orqali o`tishi nima deb ataladi?
95. Hozirgi kunda eng ko`p ishlatiladigan yuqumli kasalliklarning tasnifi kim tomanidan ishlab chiqilgan?
96. A.V.Gramoshevskiy tasnifi bo`yicha yuqumli kasalliklar guruhi nechaga bo`linadi?
97. Dezinfeksiya bu- . . . . . . .
98. “Rezistenlik” so`zining ma`nosi to`g`ri ko`rsatilgan qatorni ko`rsating.
99. Nafas olish tizimining yuqumli kasalliklari bu. . . . . . . .
100. Yuqumli kasalliklarni ayrim yuqish yo`llari ko`rsatilgan qatorni belgilang
101. Nafas olish tizimining yuqumli kasalliklari asosan qaysi yo`l bilan yuqadi?
102. Bruselyozni aniqlash uchun qaysi sinama o`tkaziladi?
103. Nafas olish tizimining yuqumli kasalliklaridan so`ng qanday asorat ko`p aniqlanadi?
104. Sil kasalligining qo`zg`atuvchisi kim tomonidan aniqlangan?
105. Sil kasalligining qo`zg`atuvchisi nechanchi yili topilgan?
106. Dunyo aholisining necha qismi sil kasalligi bilan kasallangan?
107. Sil kasalligining asosiy diagnostikasi bu. . . . . . .
108. Sil kasalligining asosiy klinik belgilari qaysilar?
109. Sil kasalligida spesifik profilaktika nima hisoblanadi?
110. Chaqaloq tug`ilgandan keyin necha kunda BSJ vaksinasi kiritiladi?
112. “Adeno”-so`zi qanday ma`noni anglatadi?
113. Gripp kasalligining qo`zg`atuvchisi nima?
114. Hozirgi vaqtda adenovirusning necha turi aniqlangan?
115. Grippni inkubasion davri qancha?
116. O`zbekiston Respublikasining SSVning 03.04.2004 yildagi nechanchi sonly chiqarilgan “DOTS xalqaro dasturining joriy etish haqida”gi buyrug`ini bilasiz?
117. Ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklariga qaysi kasalliklar kiradi?
118. Ovqat hazm qilish tizimining yuqumli kasalliklarida “Gepato-abdominal” sindrom deganda nima tushuniladi?
119. Ich terlama kasalligining infeksiyasi qanday yuqadi?
120. Ich terlama kasalligining nechta eng asosiy klinik belgisi mavjud?
121. Toshmali tif qo`zg`atuvchisi nima?
122. “Gidrofobiya” so`zining ma`nosi nima?
123. O`zbekiston Respublikasi SSVning 26.02.1998 yilda nechanchi sonli buyrug`ida “SPID bilan zararlanganlarni tibbiy ko`rikdan o`tkazish qoidalari” belgilangan.
124.Jamoa bu- nima?
125.Jamoaning obyekti bo’lib kim hisoblanadi?
126.Jamoada hamshiralik ishinig obyekti bo’lib kim hisoblanadi?
127.“Jamoada hamshiralik ishi- oilaviy hamshiralik parvarishi bo’lib, uning birligi oila hisoblanadi”- bu ta’rifga kim va qachon asos solingan?
128.Jamoada hamshiralik ishining asosiy maqsadi nima?
129.Statistika atamasi qaysi tildan olingan va qanday ma’noni anglatadi?
130. Jamoada hamshiralik ishinig asosiy vazifasi ta’rifi to’g’ri ko’rsatilgan qatorni belgilang.
131.Sog’liqni saqlash statistikasi tarkibiga kiruvchi statistikalar to’g’ri berilgan javobni toping.
132.Jamoada hamshiralik ishi faoliyati ko’rsatilgan asosiy joylari to’g’ri ko’rsatilgan javobni toping.
133. Jamoada hamshiralik ishining faoliyat obyektlarini belgilang.
134.Qishloq vrachlik punkti nima?
135.Maktabdagi hamshiralik parvarishining obyektlari kimlar ?
136. Ishlab chiqarishdagi hamshiralik parvarishining obyektlari to’g’ri ko’rsatilgan qatorni belgilang.
137. Uydagi hamshiralik parvarishining obyektlari kimlar?
138. sog’liqqa ta’sir etuvchi zararli odatlar to’g’ri berilgan javobni toping.
139. Chekish odam organizmiga qanday kasallikllarni olib keladi?
140. Spirtli ichimliklarni ko’p iste’mol qilish natijasida qanday kasalliklar kelib chiqadi?
141. Kasalliklarni oldini olish bo’yicha qanday tadbirlar o’ykaziladi?
142. Yuqumli kasalliklar kelib chiqishi va tarqalishi nechta bir-biri bilan bog’langan halqaga bog’liqligini toping.
143. Hamshiralik jarayoni necha bosqichdan iborat?
144. Hamshiralik jarayonining birinchi bosqichi nima deb ataladi?
145. Hamshiralik jarayoninig ikkinchi bosqichi nima deb ataladi?
146. Hamshiralik jarayonining uchinchi bosqichi nima deb ataladi?
147. Hamshiralik jarayonining to’rtinchi bosqichi nima deb ataladi?
148. Hamshiralik jarayonining beshinchi bosqichi nima deb ataladi?
149. Statistikaga to’g’ri ta’rif berilgan javob belgilang.
150. Jamoada o’tkaziladigan sog’liq bilan bo’g’liq tadbirlarga nimalar kiradi?
151. Inson salomatligining qanday ko’rinishdagi holatlari mavjud?
152. Bemor salomatligi kasalxonadan chiqarilgandan keyingi darajasi qanday ko’rinishlarda bo’lishini belgilang.
153. Uy sharoitida hamshiralik parvarishi afzalliklari to’g’ri berilgan javobni toping.
154.Uy sharoitida hamshiralik parvarishining kamchiliklari to’g’ri berilgan javobni toping.
155. Patronaj sumkasi tarkibida quyidagi narsalardan qaysilari kiradi, to’g’ri berilgan javobni belgilang.
156. Profilaktik emlash nima?
157. Qaysi kasalliklarga qarshi emlash bir martalik o’tkaziladi?
158. Qaysi kasalliklarga qarshi profilaktik emlash ko’p martalik o’tkaziladi?
159.Emlash o’tkazilgandan so’ng inson organizmida qanday nojo’ya reaksiyalar paydo bo’ladi?
160. Emlash o’tkazilgandan so’ng inson organizmida umumiy reaksiyalar qanday klinik belgilarda namoyon bo’ladi?
161. Emlash o’tkazilgandan so’ng inson organizmida mahalliy reaksiyalar qanday klinik belgilarda namoyon bo’ladi?
162. Nojo’ya ta’sirlar vaksina qilingandan so’ngqancha vaqtda namoyon bo’ladi?
163. 46 yoshda qaysi emlash ishi o’tkaziladi?
164. Yangi tug’ilgan chaqaloqni birinchi 24 soatida qaysi emlash ishi o’tkaziladi?
165. Bola hayotining 2-5 kunida qaysi emlash ishi o’tkaziladi?
166. 2 oylik bolaga qaysi emlash ishi o’tkaziladi?
167. 26 yoshda qaysi emlash ishi o’tkaziladi?
168. 6 yoshda qaysi emlash ishi o’tkaziladi?
169. 14-15 yoshda qaysi emlash ishi o‘tkaziladi?
170. Sanalogiya qanday ta’limot?
171. Salomat darajasi ko’rsatkichlariga nimalar kiradi?
172. Alohida salomatlikni baolash uchun qanday ko’rsatkichlardan foydalaniladi?
173. M. Lalond salomatlik modelini o‘ylagan holda salomatlikka ta’sir etuvchi omillar quyidagilar:
174. Salomatlik determinant nima?
175. Sog’liqni saqlashni asosi hisoblangan elementlarni sanang
176. Patranajni rejalashtirish nechta bosqichdan iborat?
177. Sog’lom turmush tarzini targ’ib etish jarayoni nechinchi yilda tuzilgan?
178. Jismoniy, ma’naviy va ijtimoiy tomondan sog’lom bo’lish nima deyiladi?
179. Bemorni fizikaviy tekshirish qaysi qatorda to’g’ri keltirilgan?
180. Salomatlikni saqlash va mustahkamlash nechiga bo’linadi?
181. Ma’lum aholi kontingentlari salomatlik holatini faol dinamik kuzatish usuli bu?
182.Kasallik qo’zg’atuvchining bir organizmdan ikkinchisiga o’tishi nechta fazadan iborat?
183. Qoidaga ko’ra, salomatlik determinantlari nechta guruhga bo’linadi?
187Gerontologiyada qarishga 4 ta qarashlar mavjud, bular ?
188.Gerontologiya qanday fanlar bilan bog`liq?
189.Gerontologiya qanday fan?
190.Gereatriya nimani o`rganadi?
196.Erta qarish sabablari 2 xil omildan iborat, bular …
197.Qariyalar necha yoshni tashkil qiladi?
198.O`rta yoshlilar necha yoshni tashkil qiladi?
199.Keksalar necha yoshni tashlil qiladi?
200.Uzoq umir ko`ruvchilar bular?
201.Gerontalogik bemorlarni sub`ektiv tekshirganda …
202.Sanitar-oqartu ishlarining turlari
203.Sanitar-oqartu ishlarining unumli usullari?
204.Surunkali kasb kasalligi bu?
205.O`tkir kasb kasalligi bu?
206.Dispansor kuzatuvi nechta guruhga ajratiladi?
207.Aholini tibbiy ma`daniyatini oshirishda nimaga ahamiyat beramiz?
208.Ovqat moddalari bular?
209.Kattalarni tibbiy ko`rikdan o`tkazishning 3 ta turi mavjud, bu?
210.Keksalarda sog`lom turmush tarzini shakllantirish …
211.Kichik maktab yosh?
212. O`rta maktab yoshi?
213. Organizmning yoshga qarab rivojlanishi necha turga bo`linadi?
214. Antropometriya nima?
215.Necha yoshdan boshlab ikkilamchi jinsiy alomatlar paydo bo`la boshlaydi?
216.Tasnifga muvoffiq bolalar salomatligining holatiga qarab nechta guruhga bo`linadi?
217. Bemorlarni ob`ektiv tekshirishda…
218.Yotoq yara paydo bo`lish xavfini aniqlovchi shkalani toping?
219.Yurak sohasidagi og`riq qaysi kasalliklarda yuzaga keladi?
Onalikda hamshiralik parvarishi
1. Bachadon naylari qanday bo’limlardan iborat?
2. Kichik chanoq tekisligi bo’linadi:
3. Homila pozitsiyasi –bu:
4. Bachadon naylari qanday bo’limlardan iborat?
5. Tashqi jinsiy a’zolariga nimalar kiradi?
6. Chanoq qaysi suyaklardan tashkil topgan?
7. Katta liqildoq formasi:
8. 24 haftada bachadon tubi qayerda joylashadi?
9. Tugruq muddati aniqlanadi:
10. Homiladorlikning aniq belgilariga kiradi:
11. Oilaviy shifokorlik poliklinikasida homiladorlar uchun qanday hujjat to’ldiriladi?
12. Tashqi akusherlik tekshiruvini IV amalida aniqlanadi:
13. Normal chanoq o’lchovlari:
14. 40 xaftalik homiladorlikda qorin aylanasi teng:
15. Kyustner-Chukalov belgisi – bu….
16. Birinchi marta tug’uvchi ayolning bachadon bo’ynini ochilish davri o’rtacha qancha davom etadi?
17. Tug’ruq qachon tugaydi?
18. Homila tug’ilgandan keyin bachadon tubi balandligi qayerda joylashadi?
19. Tug`ruqning I- davrini tugallanganlik belgisi:
20. Ensa oldidan yotishning oldingi turida homila boshi yorib chiqish qaysi o’lchovda yotadi?
21. Kechki gestozlar qachon paydo boladi?
22. Jadalga kirgan abortga xos belgilar:
23. Chaqaloqlarda muddatidan o’tib tug’ilganlik belgilari:
24. Homiladorlik qayt qilishning og’ir kechishida siydikda aniqlanadi?
25. Tug’ruqdan keyin bachadon bo’shlig’ini qirish uchun kerak bo’ladigan asbob uskunalar:
26. Adneksit – bu……
27. Bachadon boyni yalliglanishi –bu…..
28. Endometrit – bu……
29. Qin chayish uchun eritma harorati qancha bo’lishi kerak
30. Amenoreya – bu ……..
31. Ginekologik bemorlarning asosiy shikoyatlari
32. Bachadon naylari otkazuvchanligini tekshirish uchun qanday usullardan foydalaniladi?
33. Malhamli tampon bilan davolash qanday kassalliklarda qo’llaniladi?
34. Bachadon boyni eroziyasini aniqlashda qaysi tekshirish qo’llaniladi?
35. Akusherlik – bu:
36. Ayolar ichki jinsiy a’zolariga kiradi:
37. Homiladorlikning qaysi haftasida bachadon tubi xanjarsimon o’siq ostida joylashadi:
39. Homilani normal yurak urushi soni qancha?
40. Homiladorlikning aniq belgilariga kiradi:
41. Kichik chanoq tekisligi bo’linadi:
42. Agar oxirgi hayz 7.12.07 yilda bo`lsa , taxminiy tug`ish vaqti qachon bo’ladi?
43. Homiladorlik va tug`ruq bo`yicha ta`til beriladi:
44. Al`fel`d belgisi – bu….
45. Qog`onoq suvining o`z vaqtida ketishi qachon ro’y beradi?
46. Qayta tug`uvchi ayollarda tug’ruqning I-chi davri o`rtacha qancha davom etadi?
47. Boshning konfiguratsiyasi – bu……
48. Chilla davri qancha davom etadi?
49. Bachadon chilla davrininig nechanchi sutkasida kichik chanoqqa tushadi?
50. Erta toksikoz qachon paydo bo`ladi?
51. Boshlangan abortga xos belgilar:
52. Taxdid qiluvchi abortga xos belgilar:
53. Homiladorlik ilk gestozlari tasnifi:
54. Toliq abortga xos belgilar:
55. Ertangi abort muddati:
56. Kechki abort muddati:
58. Chilla davrining nechanchi kunida oqma yuzaga kelishi mumkin?
59. Chilla davri septic kasalliklarining I bosqichiga kiradi:
60. Bachadon naylarining yalliglanishi bu
61. Ko’zgular yordamida tekshirganda qaysi jinsiy azolarni ko’zdan kechiriladi?
62. Surtmalar qaysi nuqtalardan olinadi?
63. Bartolinit – bu…….
65. Ginekologik bemorlarni tekshirishda qo’llanishi shart bo’lgan ob’yektiv usullar
66. Algodismenoreya – bu…….
67. Hayz siklini kop miqdorda kelishi – bu……..
68. Hayz siklini tekshirish uchun qanday tekshirish usullaridan foydalaniladi?
69. Ayollar ichki jinsiy a’zolariga kiradi:
70. Hayz siklining ko’p miqdorda kelishi – bu……..
72. Ko’zgular yordamida tekshirganda qaysi jinsiy azolarni ko’zdan kechiriladi?
73. Chilla davri qancha davom etadi?
74. Qog`onoq suvining o`z vaqtida ketishi qachon ro’y beradi?
75. Qayta tug`uvchi ayollarda tug’ruqning I davri o`rtacha qancha davom etadi?
77. Homilaning normal yurak urushi soni qancha?
78. Agar oxirgi hayz 7.12.11 yilda bo`lsa , taxminiy tug`ish vaqti qachon bo’ladi?
79. Homiladorlikning aniq belgilariga kiradi:
80. Homila tug’ilgandan keyin bachadon tubi balandligi qayerda joylashadi?
81. Chanoq qaysi suyaklardan tashkil topgan?
82. Katta liqildoq formasi qanday shaklda?
83. Birinchi marta tug’uvchi ayolning bachadon bo’ynining ochilish davri o’rtacha qancha davom etadi?
84. Tug’ruq qachon tugaydi?
85. Amenoreya – bu ……..
86. Ginekologik bemorlarning asosiy shikoyatlari qanday?
87. Tashqi akusherlik tekshiruvining II amalida aniqlanadi:
88. Bachadon naylari qanday bo’limlardan iborat?
89. Homila turi – bu
90. Xomila kundalang xolatida uning pozitsiyasi aniklanadi:
91. Oldinda yotgan kismi – bu.
92.Tashqi akusherlik tekshiruvining ikkinchi amali bilan aniqlash mumkin.
93. Kichik chanok kirish tekisligining kundalang ulchovi normada teng:
94. Chin konyugatani aniklash uchun tashki konyugatadan ayirish kerak:
95. Kichik chanokni chikish tekisligidagi to‘g‘ri o‘lchovi – bu
96. Xomilani 3 oyligigacha bo‘lgan vaktda diagnoz kuyish uchun kuyidagi tekshirishlar kilinadi:
97. 24 xaftalik xomilalorlikda bachadon tubi:
98.Tug‘rukkacha bo‘lgan ta’til beriladi:
99. Birinchi bor tug‘uvchi ayol xomilani birinchi qimirlashini sezadi:
100.Tug‘ruk biomexanizmi – bu:
101. Xomila boshini yorib chiqishi to‘g‘ri keladi:
102. Ensa oldinda yotishining oldingi turida o‘tkazunchi nuqta joylashadi:
104. Xomilani normal yurak urishi soni:
105. Xomilani xaydalish davri boshlanadi:
106.Erta chilla davri davom etadi.
107. Tug‘rukdan keyingi 2-3 kunida «loxiyalar»:
108. Og‘ir qusish maxalida tezlik bilan xomiladorlikni to‘xtatish uchun ko‘rsatma:
109. Xomiladorlik da preeklamsiyani og‘ir turi rivojlanishi asosan:
110. O‘rta og‘irlikdagi preeklampsiyani og‘ir turdagi preeklampsiyaga o‘tishida kuyidagilar asosan aniklanadi:
111. Xomila chanog‘i oldinda kelishni quyidgi turlariga ajratiladi.
112. Xomilani ko‘ndalang kelishida tug‘rukni I chi davrida ko‘prok kuzatiladi:
113. O‘tib ketgan ko‘ndalang vaziyat va o‘lik homilada bajarish zarur:
114. Oddiy yapaloq chanoq – bu:
115. I Darajali toraygan chanokda diagonal konyugata teng.
116. Vasten belgisi musbat bo‘lganda xomila boshi:
117.Tug‘ruk kuchlari sustligi bo‘ladi:
118 Akusherlik narkozini xosil kilish uchup ishlatiladi:
119. Homiladorlikni 2 yarmidagi kon ketishlar sababi:
120. Oralik yirtilishi ko‘p xollarda xosil bo‘ladi:
121. Kontraksion xalkani yukori va kiyshik turishini bildiradi:
122. Sazonov-Bartels tasnifi bo‘yicha chilla davrini septik kasalligini kaysi etapida tarkalgan diffuz peritonit kiradi:
123. Tug‘ruk yo’llarini tayyorlash operatsiyasiga kiradi:
124. Yurak kasalliklari bilan ogrigan xomiladorlarni profilaktik davolash vaktlari.
126. Ayollar ichki jinsiy azosiga kiradi:
127. Kechki bola tashlash – :
128. 1-son sxema buyicha tug‘rukni stimulyasiya kilish – bu:
129. Erta toksikoz qachon paydo bo‘ladi?
130. Boshlangan abortga xos belgilar:
131. Taxdid qiluvchi abortga xos belgilar:
132. Gipertenziv sindromlar qachon paydo bo‘ladi?
133. Jadalga kirgan abortga xos belgilar:
134. Gipertenziv sindromning og‘ir bosqichlari:
135. Xomiladorlik ilk toksikozlari tasnifi:
136. To‘liq abortga xos belgilar:
137. Ertangi abort muddati:
138. Kechki abort muddati:
139. Chaqaloqning muddatiga yetmay tug‘ilganlik belgilari:
140. Chaqaloqlarda muddatidan o‘tib tug‘ilganlik belgilari:
141. Xomiladorlik qayt qilishning og‘ir kechishida siydikda aniqlanadi?
142. Klinik tor chanoq bu-
143. Umumiy har tomonlama toraygan chanoq o‘lchamlari:
144. Klinik tor chanoqning klinik belgilari:
145. Chanoq bilan oldinda yotganda klassik qo‘l usuli qachon qo‘llaniladi?
146. O‘tib ketgan ko‘ndalang vaziyatda qanday asoratlar kuzatiladi?
147. Chilla davrining nechanchi kunida oqma yuzaga kelishi mumkin?
148. Chilla davri septik kasalliklarining 2 bosqichiga kiradi:
149. Bachadondan tashqari homiladorlikda qanday davo usuli qo‘llaniladi?
150. Tug‘ruqdan keyin bachadon bo‘shlig‘ini qirish uchun kerak bo‘ladigan asbob uskunalar:
151. Xomiladorlik patologiyasi bo‘limi nima uchun kerak?
152. Boshlangan abortga xos belgilar:
153. Normal joylashgan platsentani barvaqt ko‘chganda ayolning asosiy shikoyatlari:
154. Homila chanog‘i bilan oldinda kelganda tug‘ruqni 1 davrida qanday asorat bo‘ladi?
155. Sof dumbasi bilan oldinda kelganda tug‘ruqni 2 davrida qanday amal qo‘llaniladi?
156. Egiz homiladorlikda yurak urushi eshitiladi:
157. Qo‘llar yozilib ketganda qanday amal qo‘llaniladi?
158. Homila ko‘ndalang kelganda qanday asoratlar bo‘lishi mumkin?
159. Erta chilla davri patologiyasining asosiy turlariga kiradi:
160. Homila ko‘ndalang yotganda ko‘proq qanday taktika qo‘llaniladi?
161. Platsentaning oldinda yotishining asosiy belgilari:
162. Normal joylashgan platsentani vaqtidan oldin ko‘chishi qachon ro‘y beradi?
163. Oraliq yirtilish xavfi tug‘ilganda, amalga oshirilishi lozim:
164. Chilla davrining qaysi kunida oqma yuzaga kelishi mumkin?
165. Chilla davrining kasalliklarining IV bosqichiga kiradi:
166. Platsenta bachadon devoriga chin o‘sib kirganda qanday usul qo‘llaniladi?
167. To‘lg‘oq sustligida qanday usul qo‘llaniladi?
168. Chilla davrining kasalliklarining I bosqichiga kiradi:
169. Kraniotomiya –bu
170. Oraliq yirtilish havfida qanday usul qo‘llaniladi?
171. Homiladorlikning 2 yarmidagi qon ketish sabablari:
172. Kechki abort – bu .
173. Kontraksion xalqani yuqori va qiyshiq turishi nimani bildiradi?
174. Sazonov-Bartels tasnifi bo‘yicha chilla davri septik kasalligini qaysi bosqichiga tarqalgan diffuz peritonit kiradi?
175. Homiladorlikning 1 yarmidagi qon ketish sabablari:
176. Tug‘ruq yo‘llarini tayyorlovchi operatsiyalarga kiradi:
177. Bachadon naylari qanday bo‘limlardan iborat?
178. Kichik chanoq tekisligi bo‘linadi:
179. Xomila pozitsiyasi turi-bu:
180. Tashqi jinsiy a’zolariga nimalar kiradi?
181. Chanoq qaysi suyaklardan tashkil topgan?
182. Katta liqildoq formasi:
183. 24 haftada bachadon tubi qaerda joylashadi?
184. Tug‘ruq muddati aniqlanadi:
185. Xomiladorlikning aniq belgilariga kiradi:
186. Oilaviy shifokorlik poliklinikasida homiladorlar uchun qanday hujjat to‘ldiriladi?
187. Tashqi akusherlik tekshiruvini 4 amalida aniqlanadi:
188. Normal chanoq ulchovlari:
Hamshiralik ishi kafedrasi Fizioterapiya va tibbiy reabilitatsiya fanidan elektron dars ishlanmasi UQALASH MUOLAJASINI O`TKAZISH O`qituvchi: D. A. ARIPOVA. – презентация
Презентация на тему: ” Hamshiralik ishi kafedrasi Fizioterapiya va tibbiy reabilitatsiya fanidan elektron dars ishlanmasi UQALASH MUOLAJASINI O`TKAZISH O`qituvchi: D. A. ARIPOVA.” — Транскрипт:
1 Hamshiralik ishi kafedrasi Fizioterapiya va tibbiy reabilitatsiya fanidan elektron dars ishlanmasi UQALASH MUOLAJASINI O`TKAZISH O`qituvchi: D. A. ARIPOVA O`QUV DAVOLASH KOMPLEKSI TIBBIYOT KOLLEJI O`QUV DAVOLASH KOMPLEKSI TIBBIYOT KOLLEJI Tasdiqlayman O`IBDM _____ ________ 2020 Kafedra yig`ilishida ko`rib chiqildi Bayonnoma _____ _________2020 yil Kafedra mudiri____
2 Massajning maqsadiga va tananing yuzasiga qanday ta’sir qilishiga (ya’ni qanday vositalar bilan) qarab, ular quyidagilarga ajratadilar. gigienik tibbiy sport Periosteal urish, segmentlangan refleks, kriomassaj reabilitatsiya kosmetik apparat massaji o’z-o’zini massaj qilish.
3 Massaj quyidagicha bo’lishi mumkin: Mahalliy (xususiy) (tananing har qanday qismi alohida massaj qilinadi, masalan: orqa, bo’g’im, mushak, qo’l va boshqalar), Umumiy (butun inson tanasini massaj qilish). Massajning har xil turlarini bo’lish shartli hisoblanadi, chunki kosmetik va segmentlangan- refleksli, shuningdek apparat vositalari va o’z- o’zidan massaj terapevtik maqsadlarda ishlatilishi mumkin. Ro’yxatda keltirilgan turlarning har biri kichik turlarga bo’linadi va o’z vazifalariga ega.
4 Massaj davomiyligi va kursni davolash davomiyligi Bitta massaj protsedurasining davomiyligi kasallikning xarakteri va bosqichiga (shikastlanish), bemorning umumiy ahvoli, jinsi, yoshi, massaj qilingan tana yuzasining hajmiga bog’liq. Birinchi massaj protsedurasi uzoq va intensiv bo’lmasligi kerak, ayniqsa, asabiylashish bilan og’rigan bemorlarda, qariyalarda, shikastlanishlarda. Mahalliy (xususiy) massaj bilan bitta protseduraning davomiyligi 5-15 minut. Mashg’ulotdan oldin massajning davomiyligi 5–20 minut, restavratsiya daqiqa (saunada – 10–20 minut), gigienik – 5–5 minut.
5 Umumiy klassik massaj – davomiyligi 30 min-1 soat Ko’p sonli variantlar mavjud, 3 ming dan ko’proq – ular o’zlarining tanlovlarini qilishga harakat qilishadi, ya’ni. “O’z” ijrochilik texnikasi. Misol: Orqa tomondan ishlov berish bilan boshlang (20 daqiqa). Keyin – qo’llar (har biri 5 minut), avval yuqori qismi, keyin bilaklar. Keyingi oyoqlar (har biri 10 minut), kestirib massaj qilinadi, so’ngra pastki oyoq va poshnalar. (Ushbu ketma-ketlik qon va limfa aylanishini yaxshilash uchun birinchi navbatda katta mushak guruhlarini ishlab chiqishga qaratilgan. Manipulyatsiyalar pastdan yuqoriga qarab amalga oshiriladi (masalan: tizzadan yuqoriga, dumba bilan ishlay boshlaydi; shin – to’piqdan yuqoriga, tizza bo’g’imida ishlaydi). Oshqozon va ko’krak oxirida (5-7 daqiqa), bosh (5 daqiqa). Umumiy davomiyligi 1 soat.
6 Massajni amalga oshirish. Massajni amalga oshirishda jarohatlar (kasallik) turining funktsional holatiga, jinsiga, yoshiga va vazifalariga bog’liq. Masalan restorativ massaj haftada 2-3 marta o’tkaziladi, turli xil shikastlanishlar va kasalliklar bilan – har kuni yoki hatto kuniga 2-3 marta.
7 Gigiyenik massaj Kasalliklarning oldini olish va tanani parvarish qilish, tananing normal funktsional holatini saqlash, salomatlikni mustahkamlash uchun faol vosita. U umumiy va mahalliy bo’lishi mumkin va alohida- alohida yoki ertalabki gigienik gimnastika, sauna yoki rus hammomida va boshqalar bilan birgalikda qo’llaniladi. Gigienik massaj ko’pincha o’z-o’zini massaj shaklida amalga oshiriladi. Bunday holda, massajning asosiy usullari qo’llaniladi: siljitish, ishqalanish, silash, tebranish.
8 Gigiyenik massaj uchun umumiy 1530 minut Bundan tashqari, tananing alohida qismlarini massaj qilish davomiyligi: Massajning individual usullari vaqti quyidagicha taqsimlanadi (% da): bo’yin, orqa daqiqa, yoqlari – 4-8, ko’krak qafasi – 3-5, qorin – 1-2, qo’llar daqiqa. silash – 10; ishqalash – 20; uqalash – 65; zarba texnikasi – 2; tebranis
9 Maxsus mahalliy gigiena massajining davomiyligi massaj qilinadigan hududga bog’liq va 3 daqiqadan 10 daqiqagacha. Umumiy gigiena massaji haftasiga 2-3 marta, shaxsiy – har kuni amalga oshiriladi. Umumiy gigiena massajining sxemasi: birinchi yoqa maydoni massaj qilinadi, orqaga keyin pastki oyoq-qo’llar ko’krak qafasi qorin qo’llar.
11 Davolovchi massaj Bu turli xil shikastlanishlar va kasalliklar uchun samarali davolanish. Funktsional buzilishlarning tabiatiga qarab, u turli xil modifikatsiyalarda qo’llaniladi, o’ziga xos metodologiyaga, ko’rsatmalarga va kontrendikatsiyaga ega. Gigienik massaj singari, u umumiy va mahalliy ta’sirga ega. Umumiy massaj bilan butun tanasi yoki uning katta qismi massaj qilinadi, mahalliy (xususiy) – alohida joylar: qo’l, orqa, bosh, pastki oyoq-qo’llar va boshqalar. Terapevtik massajda to’rtta asosiy usul ajralib turadi: siljitish, ishqalanish, yo ğ urma, tebranish, shuningdek faol-passiv harakatlar.
12 Yallig`lanish kasalliklarida (bronxit, pnevmoniya va boshqalar) birinchi 2-5 kun ichida banka bilan massaj ko’rsatiladi, keyinchalik – ingalasiylar (dorilar va kislorod) bilan birgalikda perkussiya massaji, va kechasi – isituvchi massaj.
13 Bankali massaj qilish quyidagicha amalga oshiriladi: massaj qilingan sirt qizdirilgan moy bilan yog’lanadi, shundan so’ng so`rdirib olingan banka bilan sirpantirivchi xarakatlar amalga oshiriladi. Paravertebral (umurtqaoldi) zonalarni massaj qilishga alohida e’tibor beriladi (yuqori chegara – bo’yinning orqa yuzasi bo’yni umurtqa darajasida (taxminan pastki soch chizig’i darajasida). Pastki chegara dumg`aza darajasida joylashgan bo’lib, o’murtqa pog`onasidan 2-3 sm. (osteoxondroz, spondiloz va umurtqa pog’onasining boshqa kasalliklari da). Keyin kurakning pastki burchagidan elkalariga (orqa tomonda) va ko’krakning lateral yuzalariga, shuningdek chap va o’ng yelkalar (old tomonga) massaj qilinadi. Banklarning harakati to’g’richiziqli.
14 Massaj davomiyligi 5 15 мин xar kuni yoki kunora bankali massaji shamollash, bronxit, pnevmoniya, miyozit, lumbago, o’murtqa osteoxondroz,bel-duzg`aza radikulit (o’tkir davrda emas!) Va boshqa patologiyalar uchun buyuriladi.
15 Bankali massaj sxemasi: 1 umurtqa osteoxondrozida; 2 pnevmoniya va bronxitlarda; 3 miozit, bel-dumg`aza radikulitida; 4 kolit va gipertoniya kasalliklarida
16 Perkusion massaj Perkussiya massaji qon va limfa aylanishini yaxshilash, o’pka ventilyatsiyasini yaxshilash uchun bronxit va pnevmoniya uchun buyuriladi. Perkussiya massaji bilan nafas olishni yaxshilaydigan sharoitlar yaratiladi. Mexanik tirnash xususiyati nafas olishni rag’batlantiradi va bronxial sekretsiyalar (balg’am) chiqarilishiga hissa qo’shadi.
17 Ko’krak qafasini siqishi alveolalar, o’pka ildizi va plevra retseptorlarini qo`zg`atadi- bu nafas olish markazining qo’zg’aluvchanligini (inspirator neyronlar) va faol nafas olishni oshirish uchun sharoit yaratadi. Qovurg`alararo mushaklarga (proprioretseptorlar) ta’sir etganda, nafas olish markaziga, nafas olish harakatini qo’zg’atadigan refleksli ta’sir ko’rsatiladi
18 Perkussion massaj bemor yotganda yoki o’tirganida amalga oshiriladi. Shu bilan birga, chap (yoki o’ng) qo’l kaft yuzasi bilan ko’kragining ma’lum bir joyiga qo’yiladi va uning ustiga yuqoridan ritmik zarbalar qo’llaniladi. Perkussiya massaji ko’krak oldida boshlanadi, so’ngra orqa tomondan amalga oshiriladi. Perkussiya massaji simmetrik uchastkalarda amalga oshiriladi.
19 Old tomondan zarbalar o`mrovosti va pastki qovurg`alar yo`I oralig`ida orqa tomondan tomondan – kurak ustki kurak va kurakostki qismlarda qo’llaniladi. Har bir bo’limda (soxada) 2-3 marta uriladi. Keyin ko’krak ikkala qo’l bilan siqiladi. Shu bilan birga, massajchining qo’llari uning pastki lateral qismida, diafragmaga yaqinroq. Bemorni nafas olish paytida massajchining qo’llari qovurg`alararo mushaklar bo’ylab umurtqa pog’onasiga va nafas chiqarish paytida ko`krakka sirg`aladiadi (shu bilan birga, nafas chiqarish oxirida ko`krak qafasi siqiladi).
20 Perkussion massajdan oldin va keyin ko`krak qafasi va orqani ishqalash amalga oshiriladi Perkussion massaj davomiyligi а 510 daqiqa. Nafas a`zolari kasalliklarida 1015 kun davomida sutkasida 23 martta (balg`am mavjudligida), so`ng kuniga 1 martta (ertalabki uyqudan so`ng) amalga oshiriladi.
21 Foydalanilgan adabiyotlar: Hamshiralik ishi asoslari Q.S. Inamov. Hamshiralik ishi asoslari K.U.Zakirova. Hamshiralik ishi T. Yu Umarova. Ichki kasalliklar O`.Q. Sharapov. Bolalar kasalliklari J. Eshqobulov.
Qiziqarli malumotlar
Hamshiralik ishi yo’nalishi davlat attestatsiyasi kasbiy nazariy imtixon savollari Hamshiralik ishi asoslari