Malumotlar bazasi
SHOʻRABASHOT haqida to’liq ma’lumot oling SHOʻRABASHOT — Fargʻona vodiysidagi dehqonchilik bilan shugʻullangan qadimiy aholi yashaydigan shahar xarobasi (mil. av. 4—1-asrlar). Yodgorlik Qirgʻiziston Respublikasining Oʻzgan shahridan 8 km shim. gʻarbda joylashgan. Mayd. 70 ga. Shoʻrabashot 3 qismdan iborat: ark, aholi yashaydigan asosiy qism va molqoʻy saqlanadigan va atrof hudud aholisi uchun notinchlik paytida yashirinadigan panagoh. Har … Читать далее
TEMIRBETON KONSTRUKSIYALAR haqida to’liq ma’lumot oling TEMIRBETON KONSTRUKSIYALAR — temirbetonlai tayyorlangan elementlar va ularning birikmalari. Tayyorlanish usuliga koʻra, monolit (yaxlit), yigʻma va yigʻmakuyma xillari boʻladi. Temirbeton konstruksiyalar yangi paydo boʻlgan davrlarda (19-a. oxiri, 20-a. boshlari) monolit varianti kengtarkaldi. 20-a. oʻrtalaridan boshlab yigʻma Temirbeton konstruksiyalar ham paydo boʻla boshladi. Endilikda qurilishni yigʻma Temirbeton konstruksiyalar siz tasavvur … Читать далее
STANDARTLASH haqida to’liq ma’lumot oling STANDARTLASH — standartlar belgilash hamda ularni fan va texnika, xalq xoʻjaligi tarmoqlarida qoʻllash jarayoni. Standartlash fan, texnika va amaliy tajribalarning umumlashtirilgan yutuqlariga tayanadi. Standartlashning vazifasi: kattaliklar birliklarini, termishtar va belgilarni qabul qilish; mahsulotlar va ishlab chiqarish. jarayonlariga texnik talablar qoʻyish; xavfsizlikni taʼminlaydigan va moddiy boyliklarni asraydigan shartlarni belgilash. Standartlash xalq … Читать далее
SHOʻRSUV haqida to’liq ma’lumot oling SHOʻRSUV — Fargʻona viloyati Oʻzbekiston tumanidagi shaharcha (1934-yildan). Olay togʻlarining shim. chekkasidagi adirda. Shoʻrsuvsoy vodiysida. Qoʻqon shahridan 35 km jan. gʻarbda. Yaqin t. y. stansiyasi — Yaypan (12 km). Aholisi 3 ming kishiga yaqin (2004). Shaharcha Shoʻrsuvsoy vodiysida neft va pirit (oltingugurt kolchedani) konlari topilishi munosabati bilan vujudga kelgan. Shoʻrsuv … Читать далее
TEMUR TUZUKLARI haqida to’liq ma’lumot oling «TEMUR TUZUKLARI» — Amir Teldoning harbiy va siyosiy faoliyatidan maʼlumot beruvchi tarixiy asar. «Tuzuki Temur» va «Tuzukoti Temur» nomlari bilan atalgan. Amir Temurning «Tuzuklar» muallifi ekanligini eʼtirof etadigan olimlar koʻpchilikni tashkil etadi. Bular orasida «Temur tuzuklari»ning inglizcha tarjimonlari va noshirlari Devi va Uaytlar, mashxur turk qomusiy olimi Shamsuddin Somiy, … Читать далее
SHUVARAN haqida to’liq ma’lumot oling SHUVARAN, sassiqkapa — karamdoshlarga mansub qishlovchi bir yillik begona oʻt. Poyasi tik oʻsadi, sershox, tukli, boʻyi 30—80 sm. Barglari navbatmanavbat joylashgan, bandsiz, ikki marta patsimon kesilgan, sertuk. Gullari och sariq qalqoncha toʻpgulga yigʻilgan. Mevasi qoʻp urugʻli qoʻzoqcha. Ildizi sertomir oʻqildiz. May—avg. da gullaydi, iyun—sent. da mevalaidi. Urugʻidan koʻpayadi. Bir tupi … Читать далее
TELEMETRIYA haqida to’liq ma’lumot oling TELEMETRIYA (tele… va… metriya) — kuchlanish, tok kuchi, quvvat, bosim, tra, sath, uchish balandligi, organizmnng biol. koʻrsatkichlari, meteorologik maʼlumotlar va b. kattaliklarni telemexanika vositalari orqali masofadan turib oʻlchash. Bevosita oʻlchash ishlari datchik yordamida amalga oshiriladi; olingan maʼlumotlar avtomatik tarzda (odatda kodlangan radiosignallar koʻrinishida) aloqa kanallari boʻyicha qabul qilish qurilmasiga uzatiladi. … Читать далее
С.В.Михалков — Три поросенка haqida to’liq ma’lumot oling ТРИ ПОРОСЕНКА.Впервые под названием «Сказка про трех поросят» напечатана в газете «Пионерская правда» (1936, 16 апреля). Первое издание отдельной книжкой имеет подзаголовок: «Текст и рисунки студии У.Диснея. Пер. и обработка С.Михалкова» (М.-Л., 1936). Книжка иллюстрируется отдельными кадрами замечательного фильма У.Диснея. Сюжет сказки заимствован из английского фольклора.«Удивительны бывают … Читать далее
SPIRTLAR haqida to’liq ma’lumot oling SPIRTLAR — uglevodorodlarning toʻyingan uglerod atomlarida bir yoki bir nechta gidroksil guruh (—ON) tutgan hosilalari. Aromatik halkasidagi uglerod atomlarida — ON guruxi tutgan birikmalar — fenollar, toʻyinmagan uglerod atomlarida — ON guruhi tutgan birikmalar esa yenollar deyiladi. Uglevodorod radikalining tavsifiga koʻra, Spirtlar atsiklik yoki alifatik (mas, metil spirt, etil spirt, … Читать далее
TELEFON APPARATI haqida to’liq ma’lumot oling TELEFON APPARATI — abonentlarning gaplashishi uchun moʻljallangan elektrakustik apparata; telefon tarmoqlarinnsh oxirgi abonent qurilmasi, Amalda qoʻllanilgan birinchi uzatishqabul qilish qurilmasini 1876-y. da shotland ixtirochisi A. G. Bell ixtiro kilgan. Keyinchalik turli mamlakatlarning ixtirochi va olimlari uni takomillashtirgan. Telefon apparati gaplashiladigan qism (telefon va mikrofon, bular umumiy korpus, yaʼni trubkaga … Читать далее